Định vị lại TPHCM trong Luật Đô thị đặc biệt: Cơ chế đột phá cho phát triển bền vững

Định vị lại TPHCM trong bối cảnh phát triển đô thị đặc biệt

Liệu TPHCM có thể trở thành đô thị đặc biệt với cơ chế pháp lý và tài chính đột phá để đáp ứng yêu cầu phát triển mới trong kỷ nguyên hội nhập và cạnh tranh toàn cầu? Đây là câu hỏi trọng tâm được đặt ra tại hội thảo tham vấn chuyên gia về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, do UBND TPHCM phối hợp với Đại học Quốc gia TPHCM tổ chức. Hội thảo đã ghi nhận nhiều ý kiến sâu sắc từ các nhà khoa học, chuyên gia kinh tế và quản lý đô thị nhằm định vị lại vai trò và vị trí phát triển của TPHCM trong bối cảnh mới.

Thực trạng và những hạn chế của các cơ chế hiện hành

Thời gian qua, TPHCM đã được áp dụng nhiều cơ chế đặc thù nhằm tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình phát triển. Tuy nhiên, các cơ chế này chủ yếu mang tính cục bộ, giải quyết từng vấn đề riêng lẻ và thiếu một khuôn khổ pháp lý ổn định, toàn diện. Những cơ chế này cũng được thiết kế dựa trên mô hình TPHCM cũ, chưa tương thích với quy mô và tiềm năng phát triển mới sau sáp nhập các tỉnh, thành lân cận.

PGS-TS Đỗ Phú Trần Tình, Viện trưởng Viện Phát triển chính sách Đại học Quốc gia TPHCM, nhấn mạnh rằng việc định vị lại TPHCM là điều kiện tiên quyết để xây dựng một khuôn khổ pháp lý linh hoạt, phù hợp với mục tiêu tăng trưởng hai con số và vai trò đầu tàu kinh tế của vùng Nam Bộ cũng như cả nước.

Định vị chiến lược cho TPHCM trong Luật Đô thị đặc biệt

Chuyên gia Đỗ Phú Trần Tình đề xuất bảy định vị chiến lược cho TPHCM, trong đó nổi bật là việc tổ chức thành phố như một trung tâm điều phối các nguồn lực chiến lược của vùng và quốc gia. Khi quy mô kinh tế đã đạt ngưỡng lớn, động lực tăng trưởng không còn dựa vào mở rộng đầu vào mà chuyển sang nâng cao hiệu quả phân bổ và tái phân bổ nguồn lực.

TPHCM cần vận hành như một "trung tâm xử lý và điều tiết" các nguồn lực kinh tế, nơi hội tụ và phân tích các dòng vốn đầu tư, nguồn nhân lực chất lượng cao, công nghệ, dữ liệu và tri thức để định hướng phát triển ưu tiên. Đây là bước chuyển đổi quan trọng giúp thành phố phát huy tối đa tiềm năng và tạo động lực lan tỏa cho vùng Nam Bộ.

Cơ chế tài chính đột phá - chìa khóa cho sự phát triển bền vững

Trong bối cảnh cạnh tranh đô thị toàn cầu ngày càng gay gắt, TPHCM cần một cơ chế tài chính vượt trội để chuyển từ mô hình "quản lý ngân sách" truyền thống sang "kiến tạo tài chính phát triển". TS Huỳnh Thanh Điền từ Đại học Nguyễn Tất Thành phân tích, cơ chế tài chính mới không chỉ mở rộng nguồn lực mà còn nâng cao năng lực điều phối, dẫn dắt phát triển thông qua các đột phá về ngân sách, tự chủ tài khóa, tài chính đất đai và tài sản công, cũng như huy động vốn và phát triển thị trường tài chính đô thị.

Để cơ chế tài chính phát huy hiệu quả, cần đồng thời cải tổ tổ chức thực thi và nâng cao năng lực điều phối tài chính. Việc thành lập các thiết chế trung gian như cơ quan quản lý tài chính đô thị, quỹ đầu tư phát triển và đơn vị quản lý tài sản công chuyên nghiệp là cần thiết. Bên cạnh đó, áp dụng các công cụ quản trị hiện đại, tích hợp dữ liệu và tăng cường phối hợp liên ngành sẽ giúp TPHCM vận hành hiệu quả hơn trong việc phân bổ nguồn lực.

GS-TS Nguyễn Kỳ Phùng, Trưởng Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TPHCM, cũng khẳng định rằng cơ chế tài chính là điểm nghẽn lớn nhất hiện nay. Nếu không có nguồn lực tài chính đủ mạnh và công cụ tài chính linh hoạt, các cơ chế khác khó có thể triển khai hiệu quả. Do đó, Luật Đô thị đặc biệt cần quy định rõ các cơ chế tài chính vượt trội cho TPHCM nhằm đảm bảo tính cạnh tranh quốc tế và phát triển bền vững.

Những tác động đến thị trường bất động sản và đầu tư

Việc định vị lại TPHCM và xây dựng Luật Đô thị đặc biệt với các cơ chế tài chính đột phá sẽ tạo ra môi trường pháp lý và kinh tế thuận lợi cho phát triển đô thị, từ đó kích thích dòng vốn đầu tư vào bất động sản và các lĩnh vực liên quan. Các nhà đầu tư có thể kỳ vọng vào sự ổn định, minh bạch và linh hoạt trong chính sách, giúp giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa lợi nhuận.

Đặc biệt, khi TPHCM vận hành như trung tâm điều phối nguồn lực chiến lược, các khu vực đô thị mới, khu công nghệ cao và các dự án hạ tầng trọng điểm sẽ được ưu tiên phát triển, tạo nên các điểm nóng đầu tư hấp dẫn. Cơ chế tài chính linh hoạt cũng sẽ thúc đẩy phát triển thị trường tài chính đô thị, mở rộng các kênh huy động vốn cho các dự án bất động sản quy mô lớn và hiện đại.

Kết luận

Việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt cho TPHCM không chỉ là bước đi pháp lý cần thiết mà còn là chiến lược phát triển toàn diện, giúp thành phố thích ứng với yêu cầu tăng trưởng nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới. Định vị lại vai trò của TPHCM và thiết kế cơ chế tài chính đột phá sẽ tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời mở ra cơ hội lớn cho thị trường bất động sản và các nhà đầu tư.

Liệu TPHCM có thể tận dụng hiệu quả các cơ chế đặc thù để trở thành đô thị toàn cầu thực thụ? Và làm thế nào để các cơ chế tài chính mới có thể được triển khai đồng bộ, hiệu quả trong thực tế? Đây là những câu hỏi đặt ra cho các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia và nhà đầu tư trong thời gian tới.