Liệu giá vật liệu xây dựng tăng đột biến có đang khiến nhiều gia đình và nhà thầu tại TP.HCM rơi vào tình trạng "vỡ" ngân sách? Thực tế cho thấy, từ đầu năm đến nay, chi phí xây dựng nhà ở và sửa chữa tại thành phố này liên tục tăng cao, gây áp lực lớn lên kế hoạch tài chính của người dân và doanh nghiệp xây dựng. Bài viết sẽ phân tích chi tiết nguyên nhân, tác động cũng như những giải pháp ứng phó trong bối cảnh thị trường bất động sản đang có nhiều biến động.
Chị Lê Thị Hương, cư dân phường Bảy Hiền, TP.HCM, cho biết dự án xây nhà phố diện tích gần 70 m2 của gia đình chị đang vượt ngân sách dự kiến ban đầu do giá vật liệu xây dựng tăng nhanh. Ban đầu, chị dự trù chi phí khoảng 1,3-1,5 tỷ đồng, trong đó phần thô và nhân công chiếm khoảng 600-650 triệu đồng. Tuy nhiên, sau hơn hai tháng thi công, chi phí phát sinh thêm hơn 100 triệu đồng dù công trình chưa hoàn thiện.
Nguyên nhân chính là giá các vật liệu thô như cát, đá, sắt thép liên tục leo thang, khiến phần thô chịu tác động rõ rệt nhất. Nhà thầu phải liên tục điều chỉnh đơn giá do biến động vật liệu đầu vào, gây khó khăn cho cả chủ đầu tư và nhà thầu trong việc kiểm soát ngân sách. Chi phí hoàn thiện cũng tăng theo do giá vật tư và thiết bị nâng cao, cùng với những phát sinh trong quá trình thi công.

Tình trạng tương tự cũng xảy ra với các công trình sửa chữa. Ông Phan Văn Dũng ở phường An Phú cho biết dự toán sửa chữa căn nhà cũ khoảng 300 triệu đồng đã bị đội lên gần 400 triệu đồng do giá cát và đá xây dựng tăng mạnh, thậm chí thiếu nguồn cung khiến công trình phải tạm ngưng nhiều lần, phát sinh thêm chi phí nhân công.
Khảo sát thị trường cho thấy, từ đầu năm, giá vật liệu xây dựng tại khu vực phía Nam tăng trên diện rộng. Cát và đá tăng khoảng 10-15%, thép tăng 5-10%, trong khi xi măng và vật liệu hoàn thiện tăng nhẹ 5-6%. Sự khan hiếm nguồn cung cát san lấp và cát xây dựng khiến nhiều công trình phải thi công cầm chừng hoặc tạm dừng.
Nhà thầu xây dựng cho biết, không chỉ giá tăng mà việc thiếu hụt nguồn cung cũng tạo áp lực lớn. Với các hợp đồng trọn gói đã ký, nhà thầu gần như không thể điều chỉnh đơn giá giữa chừng, buộc phải cắt giảm biên lợi nhuận hoặc tối ưu chi phí để giữ cam kết tiến độ. Giá xăng dầu tăng cũng làm chi phí vận chuyển đội lên, đẩy giá vật liệu tại công trình cao hơn mặt bằng chung.
Chuyên gia bất động sản và xây dựng Lê Quốc Kiên cho biết, chi phí xây dựng phần thô và nhân công đã tăng gần 8% so với cùng kỳ năm trước, với các loại vật liệu như cát tăng 15%, đá 25%, gạch 32%, thép 10% và xi măng 5%. Đơn giá xây dựng phần thô và nhân công hiện ở mức khoảng 4,2 triệu đồng mỗi m2, tăng từ 3,9 triệu đồng trước đó.

Biến động giá vật liệu xây dựng đang làm đảo lộn kế hoạch tài chính của nhiều hộ gia đình và doanh nghiệp xây dựng. Nhiều người dân phải giãn tiến độ thi công hoặc tối ưu thiết kế để hạn chế đội vốn. Các nhà thầu phải cân đối giữa chi phí, tiến độ và lợi nhuận, đồng thời chủ động tìm kiếm nguồn cung vật tư, đàm phán trực tiếp với nhà cung cấp và bổ sung điều khoản điều chỉnh giá trong hợp đồng mới nhằm giảm thiểu rủi ro.
Giám đốc Công ty Xây dựng Thiên Tuấn cho biết, nếu đà tăng giá vật liệu kéo dài, chi phí sẽ khó kiểm soát và có thể khiến nhà thầu thua lỗ. Do đó, việc siết chặt chi phí, tối ưu thi công và chủ động nguồn cung là những giải pháp cần thiết trong giai đoạn hiện nay.
Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) nhận định, vật liệu xây dựng chiếm khoảng 60-70% chi phí xây dựng, nên biến động giá có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng tiếp cận nhà ở của người dân và môi trường đầu tư. Chính phủ đã ban hành công điện yêu cầu bình ổn thị trường, kiểm soát đầu cơ, đồng thời đẩy nhanh cấp phép khai thác và tăng nguồn cung vật liệu xây dựng.
Diễn biến tăng giá vật liệu xây dựng tại TP.HCM đang tạo ra thách thức lớn cho cả người dân và nhà thầu trong việc kiểm soát chi phí xây dựng và tiến độ thi công. Từ việc "vỡ" ngân sách xây nhà của các hộ gia đình đến áp lực giảm lợi nhuận của doanh nghiệp xây dựng, thị trường bất động sản đang đứng trước bài toán cân bằng giữa chi phí và hiệu quả đầu tư.
Trong bối cảnh này, việc chủ động điều chỉnh kế hoạch tài chính, tối ưu thiết kế, đàm phán hợp đồng linh hoạt và tăng cường quản lý nguồn cung vật liệu là những giải pháp cần thiết để giảm thiểu rủi ro và duy trì sự ổn định của thị trường.
Bài học đặt ra cho các nhà đầu tư và người dân là làm thế nào để thích ứng với biến động giá vật liệu, đồng thời duy trì được tiến độ và chất lượng công trình. Liệu các chính sách bình ổn thị trường và tăng nguồn cung vật liệu có đủ sức kéo giá trở lại mức hợp lý? Và trong dài hạn, thị trường bất động sản TP.HCM sẽ phát triển ra sao khi chi phí xây dựng liên tục biến động?
Lâm Đồng đặt mục tiêu bàn giao gần 1.900 căn nhà ở xã hội trong năm 2026, mở rộng nguồn cung cho nhiều đối tượng, góp phần đảm bảo an sinh xã hội và phát triển đô thị bền vững.
Cà Mau triển khai thanh tra toàn diện công tác quản lý, sử dụng đất công từ 2019 đến 2025 nhằm phòng chống lãng phí, mở ra cơ hội tái cấu trúc quỹ đất và phát triển bất động sản...