Hải Phòng Triển Khai Kế Hoạch Cải Tạo 177 Chung Cư Cũ Xuống Cấp: Bước Tiến Mới Trong Chỉnh Trang Đô Thị

Hải Phòng và bài toán cải tạo chung cư cũ xuống cấp

Liệu Hải Phòng có thể giải quyết triệt để vấn đề chung cư cũ xuống cấp, mất an toàn và ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị? Đây là câu hỏi được đặt ra khi thành phố cảng này công bố kế hoạch cải tạo 177 chung cư cũ, đa phần xây dựng từ những năm 1960 đến 1985, nhằm tái cấu trúc không gian đô thị theo hướng văn minh, hiện đại và đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật cũng như xã hội.

Thực trạng chung cư cũ tại Hải Phòng

Tính đến tháng 2 năm 2026, Hải Phòng có tổng cộng 177 chung cư cũ, trong đó 148 tòa nằm ở khu vực phía Đông (Hải Phòng cũ) và 29 tòa ở phía Tây (Hải Dương cũ). Phần lớn các tòa nhà này cao từ 2 đến 5 tầng, không có thang máy, với thiết kế căn hộ nhỏ hẹp chỉ từ 25-30m², công năng sử dụng lạc hậu và thiếu khép kín, không đáp ứng các tiêu chuẩn hiện hành về nhà ở.

Hệ thống hạ tầng kỹ thuật đi kèm đa phần đã hư hỏng, xuống cấp nghiêm trọng và thiếu đồng bộ, không còn đáp ứng nhu cầu sử dụng của cư dân. Đặc biệt, tình trạng cơi nới, lấn chiếm không gian mặt thoáng dưới dạng chuồng cọp, lồng sắt diễn ra phổ biến, làm tăng tải trọng lên kết cấu chịu lực và gây mất mỹ quan đô thị, đồng thời ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng thoát nạn và phòng cháy chữa cháy.

Đánh giá chất lượng và mức độ nguy hiểm

Qua kiểm định của lực lượng liên ngành, 66 tòa chung cư được xác định xuống cấp ở mức độ D, tức là nguy hiểm, cần khoanh vùng và có biện pháp chống đỡ kịp thời. 58 tòa chung cư xuống cấp độ C, cần sửa chữa, gia cường các cấu kiện nguy hiểm trước khi tiếp tục sử dụng. 7 tòa chung cư xuống cấp độ B và 46 tòa chưa được kiểm định chất lượng.

Điều này cho thấy mức độ nghiêm trọng của tình trạng chung cư cũ tại Hải Phòng, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền và các bên liên quan để đảm bảo an toàn cho người dân và phát triển đô thị bền vững.

Chính sách và giải pháp nhà ở xã hội

Tháng 4 năm 2022, Hội đồng nhân dân thành phố Hải Phòng ban hành Nghị quyết 04 về xây dựng nhà ở xã hội, kết hợp giải quyết nhà ở cho các hộ dân sống tại các chung cư cũ xuống cấp không thể sửa chữa. Mục tiêu là tạo chỗ ở ổn định cho khoảng 5.700 hộ dân tại các phường trọng điểm như Ngô Quyền, Gia Viên, An Biên, Lê Chân, Kiến An, Phù Liễn và Đồ Sơn.

Thành phố đã triển khai nhiều dự án nhà ở xã hội (NƠXH) để tạo quỹ nhà tái định cư, như dự án ngõ 75 Lý Thánh Tông (Đồ Sơn), Tổng kho 3 Lạc Viên (Ngô Quyền), khu đô thị Cầu Rào 2 (Lê Chân), dự án KĐT mới Đồng Hòa (Kiến An). Đồng thời, các địa phương được giao nhiệm vụ lập chủ trương đầu tư các dự án sử dụng quỹ đất tại các chung cư cũ.

Đáng chú ý, khu chung cư Vạn Mỹ đã được di dời các hộ dân do tình trạng xuống cấp nghiêm trọng, thể hiện quyết tâm của thành phố trong việc bảo vệ an toàn tính mạng và tài sản người dân.

Ý nghĩa và tác động của Nghị quyết 04

Nghị quyết 04 đánh dấu bước chuyển tư duy quản lý nhà ở từ mô hình bao cấp sang xã hội hóa, hỗ trợ tạo lập quyền sở hữu cho người dân. Đã có hàng trăm hộ dân đăng ký mua, thuê mua tại các dự án nhà ở xã hội trên địa bàn, cho thấy nhu cầu thực tế và sự đồng thuận của cộng đồng.

Tuy nhiên, để nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống và giải quyết dứt điểm các chung cư cũ nguy hiểm, cần có cơ chế đồng bộ, hài hòa để doanh nghiệp có điều kiện phát triển nhà ở xã hội, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho người dân di dời, giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch phục vụ chỉnh trang đô thị.

Quỹ đất và phát triển hạ tầng xã hội

Quỹ đất được tạo lập sau khi phá dỡ các chung cư cũ cần được ưu tiên bố trí nguồn lực để thực hiện các dự án đầu tư xây dựng theo quy hoạch. Đây là cơ hội để giải quyết tình trạng thiếu hụt thiết chế hạ tầng xã hội như trường học, công viên, bãi đỗ xe tại các khu vực đô thị trung tâm, góp phần nâng cao chất lượng sống cho cộng đồng và đảm bảo mỹ quan đô thị.

Kết luận

Việc Hải Phòng lên kế hoạch cải tạo 177 chung cư cũ xuống cấp là bước đi quan trọng trong công cuộc chỉnh trang đô thị, bảo đảm an toàn cho người dân và phát triển bền vững. Sự phối hợp đồng bộ giữa chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng là yếu tố then chốt để hiện thực hóa mục tiêu này.

Liệu Hải Phòng có thể hoàn thành kế hoạch cải tạo chung cư cũ đúng tiến độ, đồng thời phát huy hiệu quả các dự án nhà ở xã hội để nâng cao chất lượng sống cho người dân? Và chiến lược phát triển hạ tầng xã hội mới sẽ góp phần thay đổi diện mạo đô thị như thế nào trong tương lai gần?