Đề xuất sửa đổi điều kiện thu nhập mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở xã hội tại Việt Nam

Đề xuất sửa đổi điều kiện thu nhập mua nhà ở xã hội: Cơ hội mới cho người thu nhập trung bình

Liệu những người có thu nhập trung bình tại các đô thị lớn có thể tiếp cận nhà ở xã hội dễ dàng hơn trong thời gian tới? Bộ Xây dựng đang dự thảo sửa đổi một số điều khoản về điều kiện thu nhập trong Nghị định số 100/2024/NĐ-CP, nhằm mở rộng đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết về đề xuất này, tác động đến thị trường bất động sản và những dự báo trong ngắn hạn cho người mua nhà.

1. Bối cảnh và nội dung chính của đề xuất sửa đổi

Nhà ở xã hội là một trong những chính sách trọng điểm nhằm hỗ trợ người thu nhập thấp và công nhân khu công nghiệp có điều kiện an cư ổn định. Tuy nhiên, trong gần 1,5 năm qua, việc tiếp cận nhà ở xã hội vẫn còn nhiều hạn chế, phần lớn do điều kiện về thu nhập để được mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội chưa phù hợp với thực tế thu nhập của người dân tại các đô thị lớn.

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi khoản 1 Điều 30 Nghị định số 100/2024/NĐ-CP về điều kiện thu nhập như sau:

• Đối với người độc thân hoặc chưa kết hôn, thu nhập bình quân thực nhận không quá 25 triệu đồng/tháng, hoặc 35 triệu đồng/tháng nếu đang nuôi con dưới tuổi thành niên.
• Đối với người đã kết hôn, tổng thu nhập của hai vợ chồng không quá 50 triệu đồng/tháng.
• Thời gian xác định thu nhập là 12 tháng liên tiếp trước thời điểm xác nhận.
• Ủy ban nhân dân cấp tỉnh được quyền điều chỉnh hệ số thu nhập phù hợp với điều kiện kinh tế từng địa phương, không vượt quá tỷ lệ thu nhập bình quân đầu người so với cả nước, đồng thời có chính sách ưu đãi cho hộ gia đình có từ ba người phụ thuộc trở lên.

2. Phân tích thị trường và nguyên nhân hạn chế tiếp cận nhà ở xã hội

Mặc dù chính sách nhà ở xã hội đã góp phần tăng nguồn cung đáng kể, nhưng nhiều người dân có thu nhập từ 21-35 triệu đồng/tháng (cá nhân) hoặc 41-55 triệu đồng/tháng (gia đình) vẫn không thuộc diện được mua nhà ở xã hội theo quy định hiện hành. Trong khi đó, giá nhà ở thương mại tại các thành phố lớn lại quá cao, khiến họ khó có thể mua được nhà phù hợp.

Giá bán nhà ở xã hội hiện dao động từ 15-30 triệu đồng/m2. Với một căn hộ 70m2, tổng chi phí khoảng 1,5-1,8 tỷ đồng. Theo chuẩn quốc tế, chi phí nhà ở nên chiếm khoảng 30-35% thu nhập hộ gia đình. Với thu nhập 40 triệu đồng/tháng, người dân chỉ có thể dành khoảng 12 triệu đồng/tháng cho chi phí nhà ở, tương đương thời gian tích lũy từ 10-12 năm để mua được nhà ở xã hội, chưa tính lãi vay. Trong khi đó, mua nhà thương mại với giá trung bình 50-60 triệu đồng/m2 sẽ kéo dài thời gian lên đến 18-20 năm.

3. Tác động của đề xuất sửa đổi đến thị trường bất động sản và người dân

Việc điều chỉnh tăng mức thu nhập tối đa được phép mua nhà ở xã hội sẽ mở rộng đáng kể nhóm đối tượng thụ hưởng, đặc biệt là những người có thu nhập khoảng 25 triệu đồng/người/tháng. Đây là nhóm chưa đủ khả năng tài chính để mua nhà thương mại nhưng lại không thuộc diện được mua nhà ở xã hội theo quy định hiện hành.

Điều này không chỉ giúp cân bằng cung - cầu trên thị trường bất động sản mà còn hỗ trợ thực hiện hiệu quả Đề án đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2030. Đồng thời, chính sách này góp phần giảm áp lực tăng giá nhà thương mại, tạo điều kiện cho người lao động và cán bộ công chức có chỗ ở ổn định, nâng cao chất lượng sống và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội bền vững.

4. Phân tích thu nhập bình quân đầu người và điều chỉnh mức thu nhập mua nhà ở xã hội theo vùng

Dữ liệu GDP bình quân đầu người năm 2025 cho thấy sự chênh lệch thu nhập giữa các địa phương:

• Cả nước: 10,5 triệu đồng/người/tháng.
• Hà Nội, Hải Phòng: 15 triệu đồng/người/tháng, mức thu nhập mua nhà xã hội có thể điều chỉnh lên tới 28,7 triệu đồng/người/tháng.
• Thành phố Hồ Chí Minh: 18,3 triệu đồng/người/tháng, mức thu nhập điều chỉnh tối đa lên tới 35 triệu đồng/người/tháng.
• Bắc Ninh: 11,2-11,7 triệu đồng/người/tháng, mức thu nhập điều chỉnh lên tới 21,4-22,4 triệu đồng/người/tháng.
• Đồng Nai: 12,5 triệu đồng/người/tháng, mức thu nhập điều chỉnh lên tới 23,94 triệu đồng/người/tháng.

Việc cho phép các địa phương điều chỉnh mức thu nhập tối đa phù hợp với điều kiện kinh tế sẽ giúp chính sách nhà ở xã hội trở nên linh hoạt và sát thực tế hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận nhà ở xã hội.

5. Hướng đi và lời khuyên cho người mua nhà và nhà đầu tư

Đối với người có nhu cầu mua nhà ở xã hội, việc theo dõi sát các chính sách điều chỉnh về điều kiện thu nhập là rất quan trọng để tận dụng cơ hội tiếp cận nhà ở phù hợp với khả năng tài chính. Đồng thời, người mua cần cân nhắc kỹ lưỡng về khả năng chi trả lâu dài, đặc biệt khi có vay vốn ngân hàng.

Với nhà đầu tư và các doanh nghiệp bất động sản, việc nắm bắt xu hướng mở rộng đối tượng thụ hưởng nhà ở xã hội sẽ giúp định hướng phát triển dự án phù hợp, góp phần cân bằng thị trường và tạo ra nguồn cung ổn định, bền vững.

Kết luận

Đề xuất sửa đổi điều kiện thu nhập mua nhà ở xã hội của Bộ Xây dựng là bước đi cần thiết nhằm mở rộng đối tượng thụ hưởng, giúp người dân có thu nhập trung bình tiếp cận nhà ở xã hội dễ dàng hơn. Điều này không chỉ góp phần giảm áp lực cho thị trường nhà ở thương mại mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội bền vững, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân.

Liệu chính sách này có thể được triển khai nhanh chóng và hiệu quả trên toàn quốc? Và làm thế nào để cân bằng giữa việc mở rộng đối tượng thụ hưởng và đảm bảo nguồn lực phát triển nhà ở xã hội? Đây sẽ là những câu hỏi cần được tiếp tục theo dõi trong thời gian tới.

Hashtags: #NhàỞXãHội #ĐiềuKiệnThuNhập #ThịTrườngBấtĐộngSản #ChínhSáchNhàỞ #TiếpCậnNhàỞ