Kiến nghị nới lỏng chính sách tiền tệ để thúc đẩy tăng trưởng ngành xây dựng và bất động sản 2026

Ngành xây dựng và bất động sản Việt Nam trước thách thức vốn và chi phí

Liệu ngành xây dựng và bất động sản Việt Nam có thể đạt được mục tiêu tăng trưởng GDP hai chữ số trong năm 2026 khi đang phải đối mặt với áp lực chi phí đầu vào tăng cao và nguồn vốn tín dụng thắt chặt? Đây là câu hỏi đang được đặt ra khi nhiều doanh nghiệp trong ngành phải ưu tiên duy trì hoạt động thay vì mở rộng quy mô. Bài viết sẽ phân tích sâu sắc những nguyên nhân, tác động và giải pháp được kiến nghị nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành xây dựng và bất động sản trong thời gian tới.

Thực trạng ngành xây dựng và bất động sản trong bối cảnh kinh tế vĩ mô

Ngành công nghiệp - xây dựng hiện đóng góp khoảng 9-10% GDP, được kỳ vọng tăng trưởng tới 12% trong năm 2026. Tuy nhiên, biến động địa chính trị toàn cầu, đặc biệt là căng thẳng tại Trung Đông, đã khiến giá nguyên vật liệu xây dựng tăng mạnh, đẩy chi phí đầu vào lên cao. Điều này đặt các nhà thầu xây dựng vào tình thế khó xử: tiếp tục thi công có thể chịu lỗ lớn, nhưng dừng lại lại đối mặt với nguy cơ vi phạm hợp đồng và mất uy tín.

Bên cạnh đó, năng lực tài chính của nhiều doanh nghiệp xây dựng còn hạn chế, khi số lượng doanh nghiệp có vốn trên 500 tỷ đồng rất ít, khiến họ khó khăn trong việc đảm nhận các dự án quy mô lớn. Lĩnh vực bất động sản phụ thuộc lớn vào vốn vay ngân hàng, với tỷ lệ lên tới khoảng 70%. Tuy nhiên, các ngân hàng, kể cả nhóm ngân hàng lớn, đang thận trọng hơn trong việc cấp tín dụng, tập trung chủ yếu vào các dự án tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.

Áp lực từ chính sách tiền tệ và tín dụng

Lãi suất tăng cao đã làm gia tăng áp lực tài chính cho cả chủ đầu tư và người mua nhà. Khi dòng tiền bị ách tắc, doanh nghiệp không thể triển khai dự án mới, trong khi lượng hàng tồn kho lớn có nguy cơ trở thành nợ xấu do thiếu thanh khoản. Tín dụng bất động sản năm 2025 đạt khoảng 2 triệu tỷ đồng, trong khi tổng giá trị tồn kho của hơn 100 doanh nghiệp bất động sản niêm yết lên gần 508.000 tỷ đồng, tăng khoảng 30% so với đầu năm, chủ yếu là các dự án dở dang.

Động thái siết tín dụng đã xuất hiện từ đầu năm 2025, khi một số ngân hàng yêu cầu tạm dừng tiếp nhận đề xuất mới liên quan đến dự án bất động sản nhằm kiểm soát tăng trưởng tín dụng theo định hướng của Ngân hàng Nhà nước. Điều này càng làm cho bài toán vốn trở nên nan giải đối với các doanh nghiệp xây dựng và bất động sản.

Kiến nghị nới lỏng chính sách tiền tệ để thúc đẩy tăng trưởng

Trước những thách thức này, Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam đã kiến nghị cần có sự điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt hơn, đặc biệt là kiểm soát và hạ nhiệt lãi suất để khơi thông dòng vốn tín dụng cho ngành xây dựng và bất động sản. Bất động sản có tính lan tỏa rộng, liên quan đến hơn 10 ngành kinh tế khác như vật liệu xây dựng, xi măng, du lịch và khách sạn. Vì vậy, nếu dòng vốn tín dụng không được giải phóng, mục tiêu tăng trưởng chung của nền kinh tế sẽ chịu sức ép lớn.

Ở góc độ doanh nghiệp, năm 2026 được dự báo nên tập trung vào các phân khúc có khả năng hấp thụ tốt hơn như nhà ở xã hội, nhà ở giá trung bình và cải tạo chung cư cũ. Tuy nhiên, bài toán cốt lõi vẫn là tìm kiếm nguồn vốn phù hợp để duy trì hoạt động và triển khai dự án hiệu quả.

Những tác động và dự báo cho thị trường bất động sản 2026

Việc nới lỏng chính sách tiền tệ và giảm lãi suất sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp xây dựng và bất động sản tiếp cận vốn vay với chi phí hợp lý hơn, từ đó thúc đẩy tiến độ các dự án và giảm thiểu rủi ro nợ xấu. Đồng thời, dòng tiền được giải phóng cũng giúp kích thích tiêu dùng, tạo đà cho sự phục hồi và tăng trưởng của thị trường bất động sản.

Tuy nhiên, nhà đầu tư và doanh nghiệp cần thận trọng trong việc lựa chọn phân khúc đầu tư phù hợp, ưu tiên các dự án có tính thanh khoản cao và đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường như nhà ở xã hội, nhà ở trung bình và các dự án cải tạo chung cư cũ. Việc này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro tài chính mà còn góp phần phát triển bền vững ngành xây dựng và bất động sản Việt Nam.

Kết luận

Ngành xây dựng và bất động sản Việt Nam đang đứng trước nhiều thách thức lớn về chi phí nguyên vật liệu và nguồn vốn tín dụng thắt chặt, ảnh hưởng trực tiếp đến mục tiêu tăng trưởng GDP hai chữ số trong năm 2026. Giải pháp nới lỏng chính sách tiền tệ, đặc biệt là kiểm soát và giảm lãi suất, được xem là chìa khóa để khơi thông dòng vốn, giúp doanh nghiệp duy trì và phát triển dự án, đồng thời giảm thiểu rủi ro nợ xấu cho nền kinh tế.

Nhà đầu tư và doanh nghiệp cần cân nhắc kỹ lưỡng trong việc lựa chọn phân khúc và chiến lược đầu tư phù hợp với thực trạng thị trường, nhằm tận dụng cơ hội từ chính sách tiền tệ linh hoạt hơn trong thời gian tới.

Liệu chính sách tiền tệ sẽ được điều chỉnh kịp thời để hỗ trợ ngành xây dựng và bất động sản vượt qua khó khăn? Và các doanh nghiệp có thể tận dụng tốt cơ hội này để thúc đẩy tăng trưởng bền vững trong năm 2026 hay không?