Chiến lược phòng, chống thiên tai và tác động đến thị trường bất động sản Việt Nam giai đoạn 2026-2030

Phòng, chống thiên tai trong bối cảnh biến đổi khí hậu: Yếu tố then chốt ảnh hưởng đến thị trường bất động sản

Liệu những diễn biến phức tạp của thiên tai và biến đổi khí hậu có làm thay đổi cục diện thị trường bất động sản Việt Nam trong những năm tới? Chiến lược phòng, chống thiên tai được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ đạo ngày 29/6/2026 không chỉ là một nhiệm vụ quốc gia cấp bách mà còn là nhân tố quyết định đến sự phát triển bền vững của hệ thống hạ tầng, quy hoạch đô thị và đầu tư bất động sản cao cấp.

Diễn biến thiên tai và ảnh hưởng vĩ mô đến thị trường bất động sản

Những năm gần đây, thiên tai tại Việt Nam ngày càng diễn biến phức tạp, không theo quy luật truyền thống, với phạm vi tác động rộng lớn và cường độ ngày càng gia tăng. Hiện tượng El Nino dự báo sẽ gây ra nắng nóng gay gắt, hạn hán, xâm nhập mặn, cháy rừng, đồng thời các hiện tượng bão mạnh, mưa lớn cục bộ, lũ quét, sạt lở đất, ngập úng đô thị và sự cố hồ đập sẽ tiếp tục đe dọa an toàn sản xuất và đời sống nhân dân.

Trong bối cảnh đó, công tác phòng, chống thiên tai được xác định là một phần không thể tách rời của phát triển bền vững, gắn liền với an ninh con người, an ninh nguồn nước, an ninh lương thực, an ninh năng lượng và ổn định xã hội. Đây cũng là cơ sở để điều chỉnh các kế hoạch đầu tư công, quy hoạch đô thị và phát triển hạ tầng trọng điểm như cao tốc, sân bay Long Thành, cảng Cái Mép, metro và các siêu đô thị như Thủ Thiêm, Biên Hòa - Vũng Tàu.

Chuyển đổi tư duy: Từ ứng phó bị động sang quản trị rủi ro chủ động

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh sự cần thiết phải chuyển mạnh từ cách làm dựa trên kinh nghiệm sang phương pháp dựa trên dữ liệu, khoa học, công nghệ và pháp luật. Việc này đồng nghĩa với việc áp dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu số và cảnh báo sớm để nâng cao khả năng dự báo và phản ứng nhanh với các tình huống thiên tai cực đoan.

Đặc biệt, công tác phòng ngừa phải được ưu tiên từ quy hoạch, đầu tư, tiêu chuẩn xây dựng, bảo vệ rừng, hành lang thoát lũ, an toàn hồ đập đến quản lý sông suối, kiểm soát khai thác cát, nước ngầm và thoát nước đô thị. Điều này đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt đối với các dự án bất động sản, đặc biệt là nhà ở cao cấp, biệt thự, khu nghỉ dưỡng và các khu đô thị thông minh, nhằm đảm bảo khả năng chống chịu thiên tai ở cấp độ cao.

Tác động cụ thể đến thị trường bất động sản và đầu tư công giai đoạn 2026-2030

Giai đoạn 2026-2030 được xác định là thời kỳ tạo nền tảng chuyển đổi từ ứng phó sang quản trị rủi ro thiên tai. Các quy hoạch liên quan đến đô thị, lưu vực sông, năng lượng tái tạo, hạ tầng giao thông như Vành đai 3, Vành đai 4, sân bay Long Thành, cảng biển Cái Mép sẽ phải tích hợp chặt chẽ các tiêu chuẩn phòng chống thiên tai và biến đổi khí hậu.

Đầu tư công trung hạn sẽ ưu tiên cho các công trình hồ đập, đê điều, thoát lũ, sạt lở, bố trí dân cư an toàn, cảnh báo sớm, hạ tầng chống chịu, trường học, bệnh viện, nước sạch và sinh kế bền vững. Điều này không chỉ bảo vệ tài sản mà còn nâng cao giá trị bất động sản, nhất là trong các khu công nghệ cao, khu kinh tế và các siêu đô thị nghỉ dưỡng, golf, du thuyền.

Đồng thời, các công cụ tài chính như bảo hiểm nông nghiệp, bảo hiểm tài sản công, tín dụng phục hồi sinh kế, trái phiếu xanh và hợp tác công tư sẽ được phát triển để giảm thiểu rủi ro và thu hút dòng vốn đầu tư bền vững vào thị trường bất động sản và hạ tầng.

Chiến lược hành động và định hướng tâm lý cho nhà đầu tư bất động sản

• Rà soát và cập nhật kịch bản ứng phó thiên tai: Các nhà đầu tư cần chú ý đến các kịch bản chi tiết, khả thi, phù hợp với đặc thù từng vùng, đặc biệt là các khu vực có nguy cơ cao như Nam Trung Bộ, Cao nguyên Trung Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long.
• Ưu tiên an toàn tính mạng và tài sản: Đầu tư vào các dự án có quy hoạch rõ ràng, tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn xây dựng an toàn, có hệ thống cảnh báo sớm và phương án sơ tán hiệu quả.
• Đầu tư vào hạ tầng chống chịu và đô thị thông minh: Các dự án tích hợp công nghệ trí tuệ nhân tạo, dữ liệu số và hệ thống cảnh báo đa kênh sẽ có lợi thế cạnh tranh và giá trị gia tăng bền vững.
• Phân bổ dòng tiền hợp lý: Nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ lưỡng giữa các loại hình bất động sản, ưu tiên các khu vực có quy hoạch hạ tầng trọng điểm, có khả năng phục hồi nhanh sau thiên tai và biến đổi khí hậu.
• Chú trọng yếu tố ESG và phát triển bền vững: Đầu tư vào các dự án tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị sẽ góp phần giảm thiểu rủi ro và nâng cao uy tín thương hiệu.

Vai trò của chính quyền và cộng đồng trong quản trị rủi ro thiên tai

Chính quyền các cấp, đặc biệt là cấp tỉnh và xã, đóng vai trò then chốt trong việc nắm chắc dân cư, địa bàn và rủi ro thiên tai. Việc tổ chức lại phương châm "4 tại chỗ" với sự phối hợp liên xã, liên địa bàn theo lưu vực sông, vùng hạ du hồ chứa, ven biển và các vùng nguy cơ cao là yếu tố quyết định để giảm thiểu thiệt hại.

Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị-xã hội cần phát huy vai trò vận động, giám sát và hỗ trợ nhân dân, đảm bảo sự minh bạch trong huy động và phân bổ nguồn lực, từ ngân sách nhà nước đến doanh nghiệp và xã hội.

Trước những thách thức ngày càng lớn từ thiên tai và biến đổi khí hậu, thị trường bất động sản Việt Nam đang đứng trước ngã rẽ quan trọng. Liệu các nhà đầu tư có đủ nhạy bén để nhận diện và tận dụng các cơ hội từ việc chuyển đổi chiến lược phòng, chống thiên tai? Quy hoạch và đầu tư hạ tầng trọng điểm nào sẽ trở thành điểm sáng thu hút dòng vốn trong bối cảnh mới?